-Ä¿í øèíæëýë-

Óêðàèíû õÿìðàë Áåðëèí áîëîí ÍÀÒÎ-ãèéí çºð÷ëèéã èë÷ëýâ

Ãåðìàíû “Øïèãåëü” ñýòã¿¿ëä ãàðñàí "Ukraine Crisis Exposes Gaps Between Berlin and NATO" íèéòëýëýýñ òîëèëóóëúÿ. Николаус Бломе, Маттиас Гебауэр, Ральф Нойкирх, Гордон Репински, Фиделиус Шмид, Кристоф Шульт, Геральд Трайфеттер íàðûí õàìòûí íèéòëýëýýñ òîâ÷ëîí õ¿ðãýæ áàéíà.

DPA

Õ¿éòýí äàéí äóóññàíû äàðàà ºðíºäèéí àðìèóä Åâðîïò áàéðøèõûã ÷óõàë÷ëàõàà áîëüñîí. ¯¿íèé ¿ð ä¿íä Óêðàèíû õÿìðàë ÍÀÒÎ-ã ñàíäàðãàæ, õîëáîîòíóóä Îðîñûí ¿éë àæèëëàãààíä ºãºõ òîõèðñîí õàðèóòûã õàéæ ýõýëñýí. Ãåðìàí óëñ ¿¿íèéã íü äóðòàé, äóðã¿é äýìæèæ áàéãàà.

Ôðàíê-Âàëüòåð Øòàéíìàéåð ýíý ñàðûí ýõýýð Áðþññåëüä áîëñîí ÍÀÒÎ-ãèéí ãèø¿¿í îðíóóäûí Ãàäààä õàðèëöààíû ñàéä íàðûí óóëçàëòààñ Áåðëèíä áóöàæ èðìýãöýý öàã àëäàæ äýìèé ñóóñàíã¿é. Òýðýýð óã óóëçàëòààñ ãàðñàí øèéäâýðèéí òàëààð Ãåðìàíû õóóëü òîãòîîã÷äîä ìýäýýëýõýýð øóóä ïàðëàìåíòàä òàíèëöóóëãà õèéâ. Òýãýõäýý Êðûìûí õÿìðàëûí àñóóäëààð õýëýëöýýð õèéæ áàéãàà ìýò òàéâàí, õÿíóóð, îéëãîìæòîéãîîð ÿðèâ. ¯íýíäýý òýð ãàíöõàí óäàà ë ÍÀÒÎ-ãèéí åðºíõèé íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Àíäåðñ Ôîã Ðàñìóññåíû òàëààð ÿðèõäàà ñýòãýë õºäëºëèéí èëðýëýý ãàðãàñàí áàéíà. ¯¿íýýñ ºìíºõºí Ðàñìóññåí Ãåðìàíû “Die Welt” ñîíèíä ÍÀÒÎ-ä ýëñýõ çàì Óêðàèíû õóâüä íýýëòòýé áàéãàà ãýñýí íèéòëýë áè÷ñýí þì. Òýðýýð “Òóñãààð òîãòíîñîí óëñ îðíóóäûí óðàãøëàõ çàìàà ººðºº ñîíãîõ ýðõ íü îð÷èí ¿åèéí Åâðîïûí íýãýí ¿íäýñ áèëýý” ãýæ áè÷æýý. Ãýâ÷ ýíý íü Îðîñòîé óëàì á¿ð ã¿íçãèéð÷ áóé çºð÷èë人íä õàíäàõ Ãåðìàíû áàéð ñóóðèíààñ çºðºâ. “Óêðàèíûã ÍÀÒÎ-ä ýëñ¿¿ëýõ àñóóäëûã àâ÷ ¿çýõã¿é” õýìýýí Øòàéíìàéåð óöààðëàíãóé ìýäýãäñýí. Òýðáýýð ãàäààä áîäëîãî ìèëèòàð÷ëàãäàõ àþóëä ºðòºæ áàéãàà òóë óëñòºð÷èä ýðõèéã ãàðòàà àâàõ öàã íü èðæýý ãýæ õýëñýí áàéíà.

Ãýâ÷ Øòàéíìàéåð Ðàñìóññåíû áàðèìòàëæ áóé áîäëîãî îéðûí ¿åä ººð÷ëºãäºõã¿é ãýäãèéã óõàìñàðëàæ áàéãàà. Òèéìýýñ 9 ñàðä áîëîõ ÍÀÒÎ-ãèéí ãèø¿¿í îðíóóäûí òýðã¿¿í¿¿äèéí äàðààãèéí õóðàëäààíä áýëäýæ ýõýëæýý. ªíººäðèéí áàéäëààð õýëýëöýãäýõ íýã ë àñóóäàë òîäîðõîé áàéíà: ÍÀÒÎ-ãèéí øèíý ñòðàòåãè. Áåðëèí ¿¿íä ¿ë èòãýõ áàéð ñóóðèíààñ õàíäàæ áàéãàà. Áàñ áàãàã¿é çîâíèæ áàéíà.

Îëîí æèëèéí õè÷ýýë ç¿òãýëèéí ¿ðýýð áèé áîëñîí ÍÀÒÎ áîëîí Îðîñûí õàìòûí àæèëëàãàà Óêðàèíû àñóóäëààñ áîëîîä õºë人ä áàéíà. Òèéìýýñ Ìîñêâàã ò¿íø ãýæ áóñ, õàðèí äàéñàí ìýò õàðàõ áîëæýý. Äàðààãèéí ëîãèê àëõàì ÷ òîäîðõîé õàðàãäàæ áàéíà: 2014 îíä öýðãèéí õàíãàëò õýðõýí õéèãäýõ âý?

Ýíýõ¿¿ öýðãèéí õàíãàëò ãýõ íýð òîìú¸î Áàðóóí Åâðîïò õýðýãëýãäýõã¿é óäæýý. Êîììóíèçì íóðàí óíàæ, Âàðøàâûí ãýðýýã çàäðàõààñ ºìíº õàíãàëò íü öºìèéí çýâñãèéí õºíººã÷ õ¿÷èí ÷àäàë, Åâðîï äàÿàð áàéðëàõ õýäýí çóóí ìÿíãàí öýðýã, õ¿íä çýâñýãëýë áîëîí òàíêóóä äýýð ¿íäýñëýæ áàéâ. Ǻâõºí Áàðóóí Ãåðìàíû àðìè ë ãýõýä 495 ìÿíãàí öýðýã, “Èðâýñ” ìàðêèéí 4100 áàéëäààíû òàíê, 600 áàéëäààíû îíãîöòîé áàéæýý. Öýðã¿¿ä áîë õ¿÷íèé õî¸ð áëîêèéí äóíäàõ õèë õÿçãààðûã õàìãààëàõ õîëáîîòíû õ¿÷íèé ãîë íî¸í íóðóó íü áîëæ áàéñàí áºãººä ýíýõ¿¿ õèë õÿçãààð Ãåðìàí òýõèé äóíäóóð òàòàãäñàí áàéâ.

Ãóðàâäàõü çàì óó?

            Òýð öàãààñ õîéø Ãåðìàíû áàòëàí õàìãààëàõ òºñºâ ÄÍÁ-èé 3%-òàé òýíöýæ áàéñíààñ äºíãºæ ë 1,2% õ¿ðòëýý áóóð÷ýý. Óëñ îðíû àðìè áîëñîí Áóíäåñâåðò ºíººäºð 185 ìÿíãàí öýðýã áàéãààã îäîî ÷ áóóðóóëàõààð òºëºâëºæ áàéãàà áèëýý. Ò¿¿íýýñ ãàäíà Ãåðìàíû àðìè íü óëñ îðíîî áàòëàí õàìãààëàõàä áóñ, õàðèí îëîí óëñûí òóñãàé ¿éë àæèëëàãààíóóäàä îðîëöîõîä èë¿¿ àíõààðàõ áîëñîí. Ôóëüäñûí êîðèäîðò áàéõ òàíê, ãàóáèöûí îðîíä Êîñîâî, Àôãàíèñòàí, ýñâýë Àôðèêò àãààðûí äåñàíòûí öýðýã, âåðòîë¸òûã îíöëîã áîëæýý.

            ͺõöºë áàéäëûã ººð÷ëºõèéã õýí ÷ õ¿ñýõã¿é áàéãàà. Àëü ÷ õóâèëáàðààð àâ÷ ¿çñýí çýâñýãëýëä õýäýí òýðáóì åâðî õýðýãòýé áîëíî, ãýòýë òýð ìºí㺠áàéõã¿é. Ãýâ÷ ìàãàäã¿é ãóðàâäàõü çàì áàéãàà ÷ þì áèë¿¿?

            ÍÀÒÎ-ãèéí õ¿ðýýíä ºðíºæ áóé øèíý õýëýëö¿¿ëýã íü ÍÀÒÎ-ä Ìîñêâàã îðóóëàõ íü àþóëòàé ãýíý õýðýã õýìýýí ¿çäýã “õàë ¿çñýí äàé÷äûí” ÷èõýíä ñîíñãîëîíòîé áàéñàí íü òîäîðõîé. Ãýõäýý ýíý íü áàñ Îðîñûí åðºíõèéëºã÷ Âëàäèìèð Ïóòèíû óðò õóãàöààíû çîðèëãîî ýðãýí õàðñàíû ëîãèê ¿ð äàãàâàð ÷ áàéñàí áèëýý. Õýðâýý Îðîñ îðîí ººðèéí èðýýä¿éã ªðíºäòýé õàìò áóñ, ªðíºäèéí ýñðýã òºëºâëºæ áàéãàà áîë “îð÷èí ¿åèéí çýâñýãëýëèéã íýìýãä¿¿ëýõ” òóõàé àñóóäëûã õºíäºõ õýðýãòýé áîëíî õýìýýí Áàòëàí õàìãààëàõ ÿàìíû ºíäºð àëáàí òóøààëòàí “Øïèãåëü” ñýòã¿¿ëä ÿðüæýý.

            Óêðàèíû õÿìðàëûã ýõëýõýýñ ºìíº Àôãàíèñòàíààñ öýðãýý ãàðãàñíû äàðàà ÍÀÒÎ-ã þóíä õýðýãëýõ þì áý ãýæ îëîí õ¿í àñóóæ áàéâ. Õàðèí îäîî Ïóòèí Êðûìûã áóëààí ýçýëñýíèé äàðàà äîðíîä õÿçãààðûí ãèø¿¿í îðíóóä ººðñäºäºº çàíàëõèéëæ áàéíà ãýæ ¿çñýíýýñ ÍÀÒÎ-ãèéí Áðþññåëü äýõ øòàáûí óóð àìüñãàë ýðñ ººð÷ëºãäºâ. ÍÀÒÎ-ãèéí íýãýí ýõ ñóðâàëæèéí ìýäýýëñýíýýð Åðºíõèé íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Ðàñìóññåí “á¿ð ºí㺠îðñîí” ãýõ. ÀÍÓ ÷, Èõ Áðèòàíè ÷, ìºí ÍÀÒÎ-ãèéí ãèø¿¿í åâðîïûí îðíóóäûí èõýíõ íü ò¿¿íèéã áàñ äýìæèæ áàéãàà ãýõ.

            ÍÀÒÎ-ãèéí ºíäºð àëáàí òóøààëûí îôèöåðóóä áàðóóíû õóóðàé çàìûí öýðãèéí õ¿÷èéã íýìýãä¿¿ëýõèéã øààðäàõ áîëîâ. Àíãè íýãòãýë¿¿äèéã õýðýãöýýò ãàçàð ëóó òàòàõàä ºíººäðèéí áàéäëààð 180 õîíîã øààðäàãäàíà. Ýíý öàã õóãàöààã áîãèíîñãîõ ¸ñòîé ãýæ öýðãèéí ýðõòí¿¿ä ¿çýæ áàéãàà áºãººä ýíýõ¿¿ ñàíàë íü 10 ìÿíãàí ãåðìàí öýðýãò ÷ õàìààð÷ áàéíà. Ò¿¿íýýñ ãàäíà òàíêèéí àíãèóäûí õ¿÷èí ÷àäëûã íýìýãä¿¿ëæ, çýâñãèéí ñêëàäóóäûã ä¿¿ðãýõ ¸ñòîé ãýæ öýðãèéí äàðãà íàð íýõýæ áàéãàà. Òýð ÷ á¿¿ õýë, Ïîëüøèéí Ãàäààä õàðèëöààíû ñàéä Ðàäîñëàâ Ñèêîðñêèé ÍÀÒÎ-ãèéí õî¸ð áðèãàäûã (10 ìÿíãàí öýðýã) ººðèéí îðîíä áàéðøóóëàõ ñàíàë ãàðãàæýý. Ãýõäýý ÷èíãýõèéí òóëä øèíýýð êàçàðì, àãóóëàõ, áàðèëãà áàéãóóëàìæèéã øèíýýð áàðèõ õýðýãòýé áîëæ áàéãàà þì.

            Áåðëèí äýõ õîëáîîíû êàíöëåðûí õýðýã ýðõëýõ ãàçàð ýíý ìýòèéí ñàíàëä áîëãîîìæòîé õàíääàã. “Áèä îðîñóóäàä ãýðýý õýëöëýý çºð÷ñºí õýìýýí áèäíèéã áóðóóòãàõ ¿íäýñëýë ãàðãàæ ºã÷ áîëîõã¿é” ãýæ àëáàíû õ¿ì¿¿ñ òýíä ÿðüæ áàéíà. Âàðøàâûí ãýðýýíèé ãèø¿¿í áàéñàí îðíóóäàä öýðãýý áàéðøóóëàõã¿é áàéõ ¿¿ðãèéã ÍÀÒÎ á¿ð 1997 îíä õ¿ëýýñýí þì. Õàðèí ºíººäºð ¿¿íèéãýý çºð÷âºë øóóä ºäººí õàòãàëãà áîëíî.

Öýðãèéí àñïåêò

            Øòàéíìàéåð Ãàäààä õàðèëöààíû ñàéäûíõàà õóâèàð äèïëîìàò ¸ñûã ë ãîë áîëãîæ áàéãàà. Ò¿¿íèé õàðèóöñàí ÿàì “Óêðàèíòàé àæèëëàõ òºëºâëºãºº” õýìýýõ Óêðàèíû øèíý çàñãèéí ãàçðûã Áåðëèí õýðõýí äýìæèõèéã òàéëáàðëàñàí áè÷èã áàðèìòûã îäîî áîëîâñðóóëæ áàéíà. Ýíýõ¿¿ äýìæëýãòýé õîëáîîòîé á¿õ ÿàìä àæëûí òºëºâëºëòºä ãàð áèå îðîëöîæ áàéíà. Õàðèí Áàòëàí õàìãààëàõ ÿàì ¿¿íä õàìààðàõã¿é áàéãàà. Óêðàèíä õýä õýäýí ÿàìíû òºðèéí íàðèí áè÷ãèéí äàðãà íàðûí î÷èõ àæëûã ìºí ë Øòàéíìàéåð çîõèîí áàéãóóëñàí ÷ Áàòëàí õàìãààëàõ ÿàìíààñ õ¿í î÷ñîíã¿é.

            Ãýñýí õýäèé ÷ ýíý àñóóäàëä öýðýã äàéíû ¿íäýñëýë áóé. Óêðàèí ÍÀÒÎ-ãèéí óäèðäëàãûí òºâ ð¿¿ õîëáîîíû õýðýãñýë, áóó çýâñýã, òýñðýõ äýëáýðýõ õýðýãñýë íèéë¿¿ëýý÷ ãýñýí õ¿ñýëòýý õýäèéíýý èëãýýñýí. Áàòëàí õàìãààëàõûí ñàéä Óðñóëà ôîí äåð Ëåéåí ÍÀÒÎ-ãèéí ãèø¿¿í Ç¿¿í Åâðîïûí îðíóóäàä íýìýëò ÿìàð äýìæëýã ¿ç¿¿ëýõ áîëîìæòîéã ñóäëàõûã ãåðìàíû ãåíåðàëóóäàä äààëãàæýý. ÍÀÒÎ ãèø¿¿í îðíóóäààñàà àãààðûí ýðã¿¿ë áîëîí õÿíàëòûí íèñëýã õèéõ òîîã íýìýãä¿¿ëýõèéí òóëä íýìýëò õàíäèâ õ¿ñ÷ýý. ÍÀÒÎ 2015 îíä ªìíºä Åâðîïò õèéõýýð òºëºâëºñºí õýýðèéí ñóðãóóëèëòàà íààø òàòàæ, áàéðøëûí õóâüä Ç¿¿í Åâðîï ðóó òàòàõ õàíäëàãàòàé áàéíà. Ãýòýë Ãåðìàíû áàòëàí õàìãààëàõûí ñàéä õ¿íä òåõíèê, öýðýã àðìèéã óäààí õóãàöààãààð õºäºëãºõ ñàíàëûã ýñýðã¿¿öæýý.   

            Õàðèí Ïîëüøèéí õóâüä ÍÀÒÎ-ãèéí ãèø¿¿í îðíóóäûí ýâ íýãäýë, õ¿÷ ÷àäëûã àëü áîëîõ îëîí óäàà õàðàõ áîäîëòîé áàéíà. Ýíãèéíýýð õýëýõ þì áîë Ïîëüø óëñ Îðîñîîñ Áàëòè îð÷ìûí õºðø¿¿äòýé íü àäèë ýìýýæ áàéíà. Ýíýõ¿¿ àéäñûí íýãýýõýí õýñýã çºâëºëò çàñãèéí ¿åòýé õîëáîîòîé. Ãýâ÷ Óêðàèíû äîðíîä õèë äýýð Îðîñóóä õ¿÷ ÷àäëàà ãàéõóóëæ, Ïóòèí àìëàæ áàéñàí øèãýý öýðãýý ýðã¿¿ëýí òàòààã¿é íü Âàðøàâûí ò¿ãø¿¿ðèéã óëàì íýìëýý. 

            ªðíºäèéíõºí óäààí õóãàöààíû òóðø Îðîñûí öýðãèéí õ¿÷íèé äîðîéòîë ñóëðàëûã øîîëñîí. Ãýâ÷ òýð öàãààñ õîéø àðìè íü á¿õýëäýý øàõàì øèíý÷ëýãäýæ, ñàÿõàí Îðîñûí ¿ç¿¿ëñýí õ¿÷èí ÷àäëààñ ºðíºäèéí øèíæýý÷èä, öýðãèéíõýí çîâíèæ áàéíà. “ªðíºä 2013” ãýõ àæèëëàãàà íü õàìãèéí òîä æèøýý áîëîâ. “ªðíºä” ãýæ íýðëýñýí ¿ãíýýñ íü ¿çýõýä ÷ õààøàà ÷èãëýæ áàéãààã òîäîðõîéëîõîä àìàðõàí. Àëáàí ¸ñîîð áîë óã ñóðãóóëèëòàä 13 ìÿíãà îð÷èì öýðýã ýðñ îðîëöñîí íü Åâðîïûí àþóëã¿é áàéäàë, õàìòûí àæèëëàãààíû áàéãóóëëàãûí àëáàí ¸ñíû õÿíàëòûã øààðäàõààðã¿é òîî þì. Ãýâ÷ ñóðãóóëèëòûí íýãýýõýí õýñýã íü Áàëòèéí òýíãèñèéí Îðîñûí ýêñêëàâ áîëîõ, Ïîëüø, Ëèòâòýé äóíäûí õèëòýé, Êàëèíèíãðàäàä áîëñîí áàéíà. Ýíä òóñãàé çîðèóëàëòûí àíãè íýãòãýë¿¿ä, Îðîñûí äîòîîä àþóëã¿éí àëáà áîëîõ ÔÑÁ-èéí îôèöåðóóä ÷ îðîëöæýý. Åðºíõèé人 óã ñóðãóóëèëòàä íèéòäýý 60 ìÿíãà ãàðóé õ¿í îðîëöñîí õýìýýí ºðíºäèéí öýðãèéíõýí ¿çýæ áàéíà. Ñóðãóóëèëòûí ÿâöàä Áàëòè îð÷èìä áàéðëàõ ÍÀÒÎ-ãéèí ðàäèîëîêàöèéí êîìïëåêñûí àæèëëàãàà äîãîëäæýý. Îðîñûí öýðãèéíõýí ìºí îéðûí çàéíû “Èñêàíäåð” ïóóæèíãàà òóðøèæ ¿çæýý. Õýäèéãýýð óã ïóóæèíã ñóðãóóëèéí ñóìààð ñóìëàñàí ãýõ áîëîâ÷ æèíõýíý ñóìàà ÷ òóðøèæ ¿çñýí ãýäýã.  

            “Ýíý ñóðãóóëèëòààðàà îðîñóóä áèäýíä þóã ¿ç¿¿ëñýí íü òîäîðõîé. Òýä ººðñäèéí áàðóóí õèë õÿçãààðûí íºõöºë áàéäëûã óëàì õóðöàòãàæ, äàðàà íü äàõèí áàðüæ ÷àäíà” õýìýýí ºðíºäèéí íýãýí öýðãèéí ýðõòýí ìýäýãäæýý. Îðîñ óëñ íü Ç¿¿í Óêðàèíûã áóò öîõèí ýçëýí àâ÷ ÷àäíà ãýäýãò ºíººäºð õýí ÷ ýðãýëçýõã¿é áàéíà. Õàðèí Ãåðìàíû Çàñãèéí ãàçàð ýíý áîëîìæîîñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ íü äèïëîìàò ¸ñíû ãîë çîðèëãî ãýæ ¿çýæ áàéíà. ßìàðòàé ÷ ºðíºäèéíõíèé öýðãèéí áýëòãýë ñóëàâòàð áàéíà, òýä òºñºâ ìºí㺺 õýìíýñíýýñ òýð.