Х.Мубаракийг дахиж мөрдөж мөшгихгүй

Египетийн одоогийн Ерөнхийлөгч Абдель-Фаттах Ас-Сиси төрийн тэргүүн асан Хосни Мубаракийг мөрдөж мөшгихийг зогсоосон шүүхийн шийдвэрт баяр хүргэжээ. Түүний хэлж буйгаар, улс орон ирээдүй рүү харж, өнгөрсөн баларснаа хойш нь тавих ёстой аж. Мубаракийн авлигын хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон египет шүүгчдийн үнэнч шударга байдалд эргэлзэхгүй байгаагаа Абдель-Фаттах Ас-Сиси онцолсон байна. Энэ үеэр Египетэд “Лалын ахан дүүс” байгууллагын эсрэг шүүхийн үйл явц үргэлжилсээр байна. Тэдний хэд хэдэн гишүүн цаазын ял авч магадгүй байгаа юм. 

Шакира дахин амаржихаар бэлтгэж байна

Колумбын дуучин Шакира нэгдүгээр сард дахин амаржихаар бэлтгэж байгаа ч зүгээр суухгүй байна. Саяхан шинэ сүрчиг гаргаж, испани хэл дээр цомог гаргахаар бэлтгэж байна. “Одоо нэг их юм хийхгүй байна. Амарч, хоёр дахь хүүхдээ төрүүлэхэд бэлдэж байна” хэмээн 37 настай дуучин бүсгүй ярилаа. Супер идэвхтэй Шакира тайзнаасаа холдсон ч “Rock! By Shakira” хэмээх тав дахь сүрчиг, мөн хүүхдүүдэд зориулсан “First steps” тоглоомын брэндээ гаргаж амжжээ. “Би хэтэрхий хөдөлгөөнтэй хүн юм. Удаан хугацаагаар идэвхгүй байж чаддаггүй” хэмээн колумб дуучин, “Барселона” клубын хөлбөмбөгч Пикегийн найз бүсгүй “АВС”-д ярилаа. Шакира, Пике нар 2013 оны нэгдүгээр сард Милан хэмээх хүүтэй болсон билээ. “Хүү минь удахгүй хоёр нас хүрнэ. Хүүгийнхээ зургийг намайг үргэлж дэмждэг фэнүүдтэйгээ хуваалцдаг (нийгмийн сүлжээн дээр) байлаа. Милан одоо том болж жаахан хүүхэд байхаа больж байгаа тул хэвлэл мэдээллийн анхааралд бага өртөөсэй гэж бодож байна. Болж өгвөл жирийн хүүхэд насны амьдралыг туулаасай гэж хүсч байна” хэмээн Шакира өгүүлэв. Колумб бүсгүй амаржсаныхаа дараа шинэ буюу 17 дахь цомгоо гаргах ажээ. Шакира ЮНИСЕФ-ийн Сайн санааны элч, мөн Ерөнхийлөгч Барак Обамагийн АНУ дахь испани хэлтнүүдийн боловсролын талаарх зөвлөхийн ажилтай юм.

Эрх баригч эвслийн нэр дэвшигч ялалт байгуулжээ

Уругвайн Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хоёрдугаар шатанд эрх баригч зүүний хүчний “Өргөн фронт” эвслийн нэр дэвшигч Табаре Васкес 53 хувийн санал авч ялалт байгуулав. Түүний өрсөлдөгч, барууны төвийн намын Луис Лакалье 41 хувийн санал авчээ. “Өргөн фронт” эвсэл 2005 оноос хойш эрх барьж байна. Үйлдвэрчний эвлэлийн лидерийн хүү Т.Васкес нь нийслэл Монтевидео хотын ажилтны дүүрэгт өсчээ. Тэрээр 2005-2010 онд Уругвайн Ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байв. Зүүний хүчний эрх баригчид бизнесийг дэмжих арга хэмжээ авч, ард иргэдийн нийгмийн хамгаалалд чиглэсэн хөтөлбөр хэрэгжүүлснээр улс орны эдийн засгийн өсөлтийг хангаж чаджээ. Цалингийнхаа 90 хувийг буяны санд хандивлаж, Ерөнхийлөгчийн ордонд бус, хотын захын умгар байшиндаа цэцэрлэг, ногооны талбайгаа арчлан амьдардаг дэлхийн “Хамгийн ядуу Ерөнхийлөгч” Хосе Мухика ийнхүү халаагаа өгч байна.

“Исламын улс” Канадын эмэгтэй иргэнийг хулгайлжээ

Сири дахь “Исламын улс” бүлгийн дайчид Канадын эмэгтэй иргэнийг хулгайлжээ. Тэрээр лалын дайчдын эсрэг тэмцэхээр курд босогчидтой нэгдсэн байжээ. Канадын Засгийн газар орон нутгийн эрх баригчидтай нягт холбогдож, дээрх мэдээллийг нягталж байна. CBC News мэдээлж буйгаар, Канадын уугуул 31 настай Жилл Розенберг 2006 оноос хойш Израильд амьдарч байгаа аж. Розенберг өнгөрсөн арваннэгдүгээр сард Сирийн хойд хэсэгт очиж Курдын армитай нэгджээ.

АНУ тэргүүтэй олон улсын цэргийн эвсэл наймдугаар сараас эхлэн Сири, Ирак дахь “Исламын улс” бүлгийн байрлалыг агаараас довтлох болсон юм. Канад улс аравдугаар сарын 3-наас эхлэн лалын хэт даврагчдын эсрэг довтолгоонд нэгдсэн байна.

Хятадад “Үнэгний ан” амжилттай өрнөж байна

“Үнэгний ан”. Хятадын хууль сахиулах байгууллагууд гадаад руу зугтсан авлигач түшмэлүүдийг эх орондоо буцааж авчрах ажиллагааг ийнхүү нэрлэжээ. Энэ кампанит ажил үр дүнгээ өгч байгааг БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яамны төлөөлөгч тэмдэглэв. Гэвч зугтсан гэмт хэрэгтнүүдийг илрүүлэн баривчлахад Хятадын шүүх системд эргэлздэг өрнөдийн хандлага саад болж байгаа аж. Хятадын шүүх хараат бус, шүүгдэгчдийг тамлаж зовоодог хэмээн үздэг. Дундад улсын шүүх байгууллагууд намын үзэл суртлын хүрээнд ажилладаг хэмээн өрнөдөд үздэг ч сүүлийн үед ихээхэн бие даасан байдлыг олж авчээ. Си Зиньпиний удирдлага дор авлигын эсрэг хүчтэй кампанит ажил өрнөөд байгаа. Шүүхээс “ялаа” ч, “бар” ч мултрахгүй хэмээн тэрээр мэдэгдсэн юм. Авлигач түшмэл, бизнесмэнүүдийн нэг хэсэг нь хөрөнгө мөнгөтэйгээ гадаад руу зугтаад амжиж буйд гол бэрхшээл байгаа аж.

Хятадын Гадаад хэргийн яамны эрх зүйн хэлтсийн тэргүүн Сюй Хун авлигчдыг эх оронд нь буцааж авчрах үйл явц, учирч буй бэрхшээлийн талаар хэвлэлд ярьжээ. Бээжин гадаадын улс орнуудтай хэрэгтэн шилжүүлэх 39, харилцан эрх зүйн туслалцаа үзүүлэх 52 гэрээ байгуулаад байна. Үүний ачаар хууль сахиулах байгууллага 2013 онд эрх мэдлээ ашиглаж гэмт хэрэг үйлдсэн 762 түшмэлийг хараандаа авч, тэдний гадаадад байршуулсан 1.7 тэрбум долларыг улсын сан хөмрөгт эргүүлэн оруулжээ. Энэ нь өмнөх дөрвөн жилийн нийлбэр үзүүлэлтээс давжээ. Өрнүүлсэн кампанит ажлын зорилго нь зөвхөн улсын санг дүүргэх биш, мөн Коммунист намын нэр хүндийг дээшлүүлэх. Гэвч Хятадын шүүхэд үл итгэх байдал болон өрнөдийн хууль эрх зүйн нүсэр бүтэц ихээхэн саад болдог аж.

Хятадаас зугтагчид Америк, Канад, Шинэ-Зеланд, Их Британи зэрэг орныг сонгож нуугдах нь их. Эдгээр улстай гэмт хэрэгтэн шилжүүлэх гэрээ байхгүй.

Долдугаар сараас хойш Хятадын 288 түшмэл эх орондоо буцаж очжээ. Тэдний 40 хувь нь сайн дураараа буцаж очсон бол, үлдсэнийг нь хууль хяналтын байгууллагууд шилжүүлж өгчээ. Энэ бол Хятадын эрх баригчдын уйгагүй ажлын үр дүн юм. “Үнэгний ан”-г Хятадад өргөн сурталчилдаг. Улс орны удирдагчид авлигын эсрэг тууштай тэмцэж байгааг, амжилт олж байгааг харуулах нь зүй ёсны хэрэг бололтой. Гэсэн хэдий ч АНУ-д байгаа сэжигтнийг Хятад улс шилжүүлж авахад тун хэцүү. Хэдийгээр Хятадын Коммунист намын Төв хорооны сүүлчийн хуралдаан дээр эрх зүйт төр улсын тухай дуугарсан ч Бээжин одоо болтол эрх мэдлийг хуваах зарчмыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Эндээс л өрнөд Хятадын шүүх системд үл итгэх харилцаа гарч байгаа аж. Мөн АНУ руу зугтаж гарсан зарим түшмэл нууц мэдээлэл тээгч байдаг нь харилцаанд ихээхэн түвэг учруулж, хэрэгтэн шилжүүлэх явцыг боломжгүй болгодог байна.

Харин гэмт хэрэгт сэжиглэгдсэн хятад иргэд Хятадтай ойр, жижиг хөрш улсуудад нуугдсан бол шилжүүлж авахад хавьгүй хялбар байдаг ажээ. Жижиг орнууд Хятад мэтийн аварга гүрэнтэй хамтран ажиллах хэрэгтэй гэдгийг “ойлгодог” тул эрт, орой хэзээ нэгэн цагт сэжигтнийг шилжүүлж өгөх нь ойлгомжтой. 

Уйгурууд дөрвөн хүний аминд хүрчээ

Хятадын Шинжаан-Уйгурын автономит мужид хотод хэт даврагчид бөмбөг дэлбэлж, энгийн иргэд рүү хутга барин дайрчээ. Уйгур салан тусгаарлагчдын үйлдсэн довтолгоонд дөрвөн хүн амиа алдаж, 14 хүн шархадлаа хэмээн “Синхуа” агентлаг мэдээлэв. Хэргийн газар ирсэн цагдаа нар 11 халдагчийг буудаж устгажээ. Хятадын Засгийн газар энэ хэрэг явдлыг террорист халдлага хэмээн үзэж байна.

Сүүүлийн нэг жилд иймэрхүү довтолгооны улмаас олон арван хүн амиа алдаад байна. Орон нутгийн эрх баригчдын мэдэгдэж буйгаар, бүс нутаг дахь халдлага 2010 оноос хойш 140-с 200 болж өсчээ. Лал шашинтай уйгурууд хүн амын тал хувийг бүрдүүлдэг Шинжаан-Уйгур нь Хятадын хамгийн тайван бус бүс нутаг юм. Үндэснтний цөөнхий эрх ашгийг хамгаалан тэмцдэг радикал бүлэглэлүүд Уйгурын нутгийг Хятадаас тусгаарлахын төлөө байдаг ажээ.

Х.Мубаракийг өршөөлөө

Египетийн шүүх улс орны Ерөнхийлөгч асан Хосни Мубаракийг 2011 оны нэгдүгээр сард жагсагчдын амь насанд хүрсэн хэрэгт буруугүй хэмээн үзжээ. Х.Мубарак болон Дотоод явдлын яамны тэргүүн асан Хабиб Адли нарыг Израильд хий нийлүүлэх үеэр авлига авсан хэмээн буруутгаж байсныг хэрэгсэхгүй болгов. 86 настай улстөрч болон түүний хүү Али, Гамаль нарын эсрэг үүсгэсэн авлигын хэргийг мөн хэрэгсэхгүй болгосон байна. Х.Мубарак эдүгээ Каирын эмнэлэгт гэрийн хорионд байгаа юм. Энэ оны таван сард түүнийг төрийн өмч хулгайлсан хэмээн гурван жилийн хорих ял оноосон билээ.

Н.Мадуро цалингаа бууруулна

Венесуэлийн эрх баригчид нефтийн үнийн уналтын улмаас төсвийн зардлыг багасгахаар болжээ. Энэ тухай Ерөнхийлөгч Николас Мадуро төрийн телевизээр мэдэгдсэн байна. Түүний хэлж буйгаар, Венесуэльд төсвийн зардлыг багасгах асуудлыг хариуцах тусгай комисс байгуулах аж. Н.Мадуро эхний ээлжинд өөрийн болон сайд, сайдын орлогч, төрийн компанийн тэргүүнүүд зэрэг өндөр албан тушаалтнуудын цалинг бууруулахаар болсон байна. Мөн төр, засгийн хэрэгцээний автомашины худалдан авалтад хяналт тавихаар болжээ. “Би зөвхөн өвчтөнүүдийг зөөх эмнэлгийн албаны хэрэгцээнд автомашин худалдаж авна. Харин хүнд сурталтнуудыг зөөх автомашин худалдаж авахгүй” хэмээн Мадуро ярьжээ. ОРЕС-ийн орнууд нефтийн олборлолтоо багасгахаас татгалзсаны дараа Венесуэлийн  нефтийн үнэ нэг баррель нь 70 доллар болж буурсан юм. Н.Мадуро нэг баррель нефтийн үнэ 100 доллар байх ёстой, үүний төлөө тэмцэнэ хэмээн мэдэгдэж байна.

Шин Дон Хук: Эцгийнхээ төлөө Хойд Солонгост буцаж очиход бэлэн байна

Хойд Солонгосын уугуул Шин Дон Хук хамгийн хатуу бэрх зовлонг амсчээ. 1982 онд улс төрийн хоригдлуудын шоронд төрсөн тэрээр 2005 оны нэгдүгээр сарын 2-нд оргож чадах хүртлээ тэнд хоригдон түгжигдсэн 24 жилийнхээ хугацаанд зөвхөн өлсгөлөн, албадан ажил, зодуур, хүчирхийлэл, тамлалт, цаазлалтаас өөр юу ч хараагүй юм. Шин Дон бол Хойд Солонгосын гулагт төрж, дараа нь түүнээс зугтаж чадсан цорын ганц хүн гэгддэг. Түүний аймшигтай, ээдрээтэй амьдралын талаар өгүүлсэн “14-р хорих лагериас зугтсан нь” хэмээх ном 2012 онд хэвлэгдэж шуугиан тарьж байв.

Пхеньяны дарангуйлагч дэглэмийн аймшигтай харгислалыг дэлгэсний дараа Хойд Солонгосын эрх баригчид үүнийг няцаах кампанит ажил өрнүүлэхдээ Шин Дон Хукын эцэг “Манай хүү хорих лагерьт төрөөгүй” хэмээн ярьж буй бичлэгийг интернэтээр цацжээ. Хойд Солонгосоос зугтан гарснаас хойш бараг арваад жилийн дараа эцэг нь амьд байгааг харсан Шин Дон Хук ихэд эмзэглэн гуниглаж, дэлхийн хэвлэл мэдээллийнхнээс нэг хэсэг зугтсан юм. Тэрээр саяхан “АВС” сонины сэтгүүлчийг хүлээн авч дараах ярилцлагыг өгчээ.

-Таны сэтгэл санаа ямаршуу байна даа?

-Хойд Солонгосын Засгийн газар Youtube дээр намайг 14-р хорих лагерьт төрөөгүй хэмээн эцгээр минь яриулж буй бичлэгийг тавьжээ. Бараг арваад жилийн дараа аавыгаа хараад ихэд сэтгэл хөдөлж, гунигласандаа зүрх минь урагдлаа. Тэндээс зугтсаныхаа дараа аавыгаа үхсэн гэж бодож явлаа. Гэвч одоо амьд байгааг нь хараад баярлаж, гуниглаж байгаагаа ч мэдэхгүй байна.

-Таныг зугтан гарснаас хойш ийм олон жилийн дараа энэ бичлэгийг цацсан нь ямар учиртай юм бол?

-Хойд Солонгосын эрх баригчид ард иргэддээ “14-р хорих лагерь гэж байхгүй, Шин Дон Хукын хэлсэн бүхэн худлаа” гэж хэлсээр байна. Одоо НҮБ хөндлөнгөөс оролцож, Пхеньяны дэглэмийг Олон улсын эрүүгийн шүүхээр оруулахаар хичээж байна. Хойд Солонгосын эрх баригчид жүжиг тавихын тулд энэ бичлэгийг хийсэн.

-Эцэг тань ямаршуу байгаа бол?

-Эцгийг минь хорих лагериас гаргасан байж болох ч түүнийг айлган сүрдүүлж байгаа гэдэгт итгэлтэй байна. Хойд Солонгос ард иргэдээ айлгаж, дарамталдаг. Намайг дайрч, гүтгэхийн тулд эцгийг минь ашиглаж байна. Би юу мэдэрч, юу хийхээ мэдэхгүй байна. Бас өөр нэг бичлэг дээр миний танихгүй, мэдэхгүй хүмүүс гарч, намайг 13 настай охиныг хүчирхийлсэн гэж ярьж байна. Энэ бичлэгийн төгсгөлд аав минь гарч намайг Хойд Солонгост буцаж ирээч гэж гуйж байна. Ким Чен Уны дэглэм түүнийг барьцаалан ашиглаж байна.

-Та юу хийхээр төлөвлөж байна даа?

-Есөн жилийн өмнө зугтахдаа өлсгөлөнгийн улмаас л үүнийг хийж байлаа. Тэр үед надаас болж гэр бүл маань зовж зүдрэх нь надад хамаагүй санагдаж байсан. Гэвч би энд олон зүйлд суралцаж, гэр бүлийн хайр энэрэл ямар чухал болохыг ойлголоо. Би ээж, ахынхаа өмнөөс өөрийгөө буруутгаж байна. (Ээж, ах хоёр нь зугтах гэж байгаад баригдаж цаазлуулжээ). Тэд бол одоо надад хэрэгтэй байгаа гэр бүл минь байжээ. Одоо эцгийг минь зовоож тамлах вий гэж маш ихээр айж байна. Эцэг минь бүх амьдралынхаа туршид хорих лагерьт албадан хөдөлмөр хийсэн. Мэдээж надад ямар ч эрх мэдэл байхгүй, гэвч би аавыгаа үхэхээс өмнө түүний төлөө ямар нэг юм хиймээр байна. Мэдээж, эцэгт минь ямар л нас үлдээ билээ дээ. Хэрвээ Хойд Солонгосын Засгийн газар эцгийг минь дахин зовоохгүй гэсэн баталгаа өгвөл би өөрийгөө золиослож буцаж очиход бэлэн байна.

-Энэ бүх зүйлийн дараа Хойд Солонгосын дэглэм танд итгэх болов уу?

-Үгүй. Учир нь Хойд Солонгосын дэглэм муухай, балмад, үргэлж ард түмнээ хуурч ирсэн. Гэвч эцгийнхээ төлөө хийж чадах цорын ганц зүйл нь буцаж очих юм бол би энэ талаар бодож байна. Аавыгаа үнэхээр их үгүйлж байна. Танд хайртай гэж хэлэх боломж гарч байсангүй. Аавдаа эхний бөгөөд эцсийн удаа “Тандаа хайртай шүү” гэж хэлье.

-Таныг дахин хорих лагерьт аваачиж, эсвэл эцгийн тань адилаар “Миний ярьсан, илчилсэн бүхэн худлаа байсан” гэж хүчээр хэлүүлнэ гэхээс айхгүй байна уу?

-Намайг ална тална гэхээс айх юм алга. Харин надад нөлөөлөхийн тулд эцгийг минь ашиглах вий гэхээс л айж байна. Би хорих лагерьт хангалттай зовсон. Одоо ч шагайн дээрх гавны сорви, цахилгаантай төмөр утас гишгээд түлэгдсэн хөлний сорви байж л байна. Тамлан зовоолт гэж юу байдгийг мэднэ. Илүү зовж тарчлахаасаа өмнө үхсэн нь дээр. Үүнээс гадна, би эрх чөлөөний үнэ цэнийг ойлгож мэдэрсэн. Хойд Солонгосын дэглэмтэй хамтран ажиллахыг хүсэхгүй байна. Гэвч аавыг минь жаргалтай болгож байвал би буцаж очно. Эцэг минь амьд хэвээр, түүнийг тамлан зовоож байж ч магадгүй гэдгийг нь мэдчихээд би эргэж очихгүй байх нь намайг алж, хөнөөж байна.

-Та эрх чөлөөнд хэрхэн дасч зохицов оо?

-Би одоо ч бүх зүйлд дасан зохицоогүй байна. Өмнөд Солонгост ирээд байнга хар даран зүүдэлж, шөнө хашгирч сэрдэг байлаа. Намайг маш ихээр шаналгасан ээжийгээ, мөн хорихын хуягууд намайг хөөж байна гэж зүүдэлдэг байлаа. Хэнд ч итгэдэггүй, хэнтэй ч уулзахыг хүсдэггүй байлаа. Надад гэмтлийн дараах хямрал гэсэн онош тавьж, унтахын тулд эм бэлдмэл уудаг байсан. Хар дарсан зүүд, ядаргаанаас болж амиа хорлох тухай ч бодож байлаа. Хорих лагерьт байхдаа ч энэ тухай бодож байгаагүй. Хоёр, гурван жилийн өмнөөс сэтгэл санаа гайгүй болж, хар дарах нь багассан. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам бага багаар сайжирсаар байна. Гэвч эцгийнхээ бичлэгийг үзээд дахин сэтгэлээр унаж, дахиад хар дардаг боллоо.

-Тэгвэл эрх чөлөөтэй гэдгээ бүрэн мэдэрч чадаагүй байна уу?

-Энд ирснээсээ хойш хүссэнээ идэж, хүссэнээрээ хувцаслаж, хүссэн газар руугаа явж чадаж байна. Гэвч би 24 жил хорих лагерьт, зөвхөн найман жил Өмнөд Солонгост амьдарсан. Тэнд, эндхийн амьдралаа үргэлж харьцуулж хардаг. Тэнд миний гэр бүл байгаа болохоор сэтгэл, оюун минь Хойд Солонгост байдаг.

-Хорих лагерьт амиа хорлох талаар хэзээ ч бодож байгаагүй гэсэн. Тэгвэл тэнд хамгийн хүчтэй айдас, сэтгэгдэл нь юу байсан бэ?

-Өлсгөлөн. Хоригдогсдыг өлсгөлөнгөөр хянадаг. Хоол идэхгүй байх нь тамлалтаас ч илүү айдастай зүйл байсан. 

Сирийн агаарын хүчний довтолгоонд 95 хүн амь үрэгдэв

Сирийн агаарын хүчин өчигдөр “Исламын улс” бүлгийн хяналтад байдаг Ракка хотыг бөмбөгдсөний улмаас дор хаяж 95 хүн амиа алдлаа хэмээн France-Presse агентлаг уламжлав. Тэдний 50 гаруй нь энгийн иргэд хэмээн Сирийн хүний эрхийг хамгаалах байгууллагаас мэдэгдэв. Аравдугаар сарын 20-ннос хойшх бөмбөгдөлтөд 239 энгийн иргэн амиа алдаад байна.

Дөрвөн жил үргэлжилж буй Сирийн иргэний дайнд 200 мянган хүн амь үрэгдээд байна хэмээн НҮБ-аас мэдээлэв. 2014 оны наймдугаар сарын 8-наас АНУ болон түүний холбоотнууд Ирак дахь лалын босогчдыг довтолж эхэлжээ. Есдүгээр сараас хойш Сири дахь жихад дайчдыг агаараас бөмбөгдөж байна.

2014 онд Гаитид 132 хүн холероор өөд болжээ

Гаити улсад дэгдсэн холер өвчин 2014 онд 132 хүний аминд хүрч, 15 мянган хүнд халдварлаад байна. “Хил хязгааргүй эмч нар” байгууллагаас мэдэгдэж буйгаар, эмнэлэг хүрэлцэхгүй байгаагаас өвчтөнүүдийг эмчилж чадахгүй байгаа аж. “Гаитийн хүн амын ихэнх нь ундны цэвэр ус, ариун цэврийн өрөө, чанартай эмчилгээгээр дутагдаж буйн улмаас холероор өвчилж байна. Өвчтөнүүд хүндэрсэн үедээ эмчид хандаж байна. Холерийг арилгах үндэсний хөтөлбөр байгаа ч өвчтөнүүдэд яаралтай тусламж, эмчилгээ үзүүлэх эмнэлэг хүрэлцэхгүй байна” хэмээн “Хил хязгааргүй эмч нар” байгууллагаас мэдэгдлээ.

Baidu компани ухаалаг унадаг дугуй үйлдвэрлэнэ

Хятадад веб үйлчилгээгээр тэргүүлдэг Baidu компани Dubike хэмээх ухаалаг гар утастай холбогддог ухаалаг унадаг дугуй үйлдвэрлэх болсноо зарлав. Dubike-ийн загвар, бүтцийг Циньгуаны их сургуулийн эрдэмтэд боловсруулжээ. Дугуйнд суулгаж өгсөн мэдрэгч дэлгэц нь эзнийхээ зүрхний цохилт, дөрөөний жийлт, суудал дээрх даралт болон бусад үзүүлэлтийг хэмжин гаргаж Bluetooth-ээр дамжуулан гар утас руу илгээх юм. Энэ мэдээллийн дагуу хэрэгтэй үзүүлэлтийг тал бүрээр боловсруулан гаргаж, бие бялдрыг зохистой хэмжээнд байлгах маршрут, програмыг гаргах боломжтой ажээ. Dubike унадаг дугуй энэ оны эцсээр худалдаанд гарах ба үнэ нь тодроогүй байна.

Өсвөр үеийнхнийг хорих ялаар шийтгэв

Египетийн шүүх 13-17 насны 78 хөвгүүнийг хориглогдсон “Лалын ахан дүүс” байгууллагаас зохион байгуулсан эсэргүүцлийн жагсаалд оролцсон хэмээн тав хүртэл жилийн хорих ялаар шийтгэжээ. Тэд эрх мэдлээсээ зайлуулагдсан Ерөнхийлөгч Мохаммед Мурсийг эргүүлэн авчрахыг уриалсан жагсаалд оролцсон аж. Өсвөр үеийнхэн зам харгуйг хааж, дугуй шатааж, хувийн өмч рүү халдсан хэмээн төрийн хэвлэлүүд мэдээлэв. Египетийн шинэ эрх баригчид “Лалын ахан дүүс” хөдөлгөөнийг террорист байгууллага хэмээн зарласнаас хойш Ерөнхийлөгч асан М.Мурсийн талынхны олон мянган дэмжигч алуулж, баривчлагджээ. Өнгөрсөн лхагва гаригт сөрөг хүчний эсрэг тэмцэлд өргөн эрх мэдэл ашиглахыг зөвшөөрсөн хуулийг баталсан байна. 

Ариэль Коэн: В.Путин Европын болон дэлхийн аюулгүй байдлын тогтолцоог өөрчилсөн

International Market Analysis фирмийн захирал, улс төр судлаач Ариэль Коэн Ерөнхийлөгч Б.Обамаг шүүмжилж, В.Путиний АНУ дахь нэр хүнд өссөн талаар ярьж байна.

-Энэ онд “Time” сэтгүүл Путин, Обама хоёрын аль нэгийг сонгохыг уншигчиддаа санал болгоход Оросын лидер 73, Америкийн Ерөнхийлөгч 27 хувийн санал авч байсан. Оросын удирдагч юугаараа Обамаг давж гарч байгаа юм бэ?

-Путин, Обама хоёр огт өөр төрлийн хүмүүс л дээ. Путин эрх мэдэл, хүч гэж юу болохыг сайн ойлгодог, үүнийг хэрхэн ашиглахыг мэддэг хатуу, чанд цэргийн хүн. Обама Ерөнхийлөгч болоод зургаан жил болоход төрсөн сэтгэгдэл гэвэл, тэрээр хүчийг сайн ашиглаж мэддэггүй, ашиглах дургүй, магадгүй ашиглахаас айдаг юм байна. Америкийн лидер эрх мэдэл, хүчийг ашиглахдаа үргэлж хожимдож байдаг. Time-ийн санал асуулга бол эрдэм шинжилгээний, эсвэл элит санаа бодол ч биш. Миний бодлоор, Путин Европын болон дэлхийн аюулгүй байдлын тогтолцоог өөрчилж чадсан. Путин Украины хэрэг явдал хүртэл бидний амьдарч ирсэн тэрхүү тогтолцоог өөрчилсөн нь үнэн шүү дээ.

-Украин хүртэл амьдарч ирсэн тогтолцоог та хэрхэн тодорхойлох вэ?

-Энэ бол хүйтэн дайны дараа үүсч бий болсон систем байсан. Энэ систем, тогтолцоо нь 1945 оны Ялта, Потсдам болон 1975 оны Хельсинкийн гэрээн дээр үндэслэгдсэн л дээ. Тэд Европ дахь хил хязгаар зөрчигдөшгүй байна хэмээн хэлж байсан. Гэвч одоо болж буй үйл явдлыг харвал Европын хил хязгаар өөрчлөгдөж болохоор болчихлоо. Мэдээж энэ нь олон хүнд таалагдахгүй байгаа.

-Б.Обамагийн “Исламын улс” бүлгийн талаар баримталж буй бодлогыг хэрхэн дүгнэдэг вэ? Энэ тал дээр Турк зэрэг ойрын холбоотнууд нь хүртэл Америкийг дэмжихгүй байна шүү дээ...?

-Б.Обамагийн “Исламын улс”-ын талаарх бодлогыг АНУ-ын зэвсэгт хүчин болон саяхан огцорсон Батлан хамгаалахын сайд Чак Хейгел дэмжээгүй. “Исламын улс” мэтийн томоохон террорист байгууллагыг хуурай замын цэргийн оролцоогүйгээр “төвхнүүлэх” боломжгүй, илүү их цэрэг илгээх ёстой хэмээн цэргийнхэн үзэж байна. Афганистаны армийг сургахын тулд тэнд ихээхэн цэрэг, хүчээ үлдээх ёстой гэж цэргийнхэн ярьдагтай яг ижил. Обама үүнийг хүссэнгүй, Афганистанд цөөхөн цэрэг (найман мянга гаруй) үлдээлээ. Обама мөн цэргүүдийн статусын талаар тохиролцолгүй Иракаас цэргээ яаралтай татсан нь цэргийнхний эсэргүүцэлтэй тулгарсан юм.

Обама Ерөнхийлөгч Жорж Бушийн үлдээсэн зүйлээс бүрмөсөн хагацахыг хүсч, цэргээ хурдан гаргахыг хүссэн. Цэргээ ч хурдан татаж, хариуд нь “Исламын улс” үүсч бий боллоо. Обама Сири дахь суннит босогчдыг “Исламын улс”, “Аль-Нусра”-гаас ч сул дорой гэж мэдсэн ч дэмжиж байгаа нь ойлгомжгүй санагддаг. Хэрвээ АНУ суннит босогчдыг дэмжсээр байвал Башар Асадын дэглэм унаж, улмаар лалын радикал босогчид Сирийг бүрэн эзэлж, христос, армян, друз, алавит зэрэг үндэстний цөөнхийг аймаглан устгах болно.

-Б.Обама Ойрхи Дорнодын талаарх мэргэжилтнүүдийн үгийг сонсохгүй байна уу?

-Обама бол юуны түрүүнд улстөрч. АНУ-ын ард түмэн дайнаас залхсан, Ойрхи Дорнодод дахин нэг дайнд оролцохыг дэмжихгүй байгаа гэдгийг тэр ойлгож байгаа. Гэвч АНУ хөндлөнгөөс оролцохгүй бол Иракийн дэглэмд аюул учирч, энэ нь явсаар Тегераныг хүчирхэгжүүлэх болно.

-АНУ-д Ардчилсан нам эрх мэдэлд гараад зургаан жил боллоо. Үр дүн нь юу байна вэ?

-Америкийн иргэдэд улс орны эдийн засгийн байдал, эрүүл мэндийн шинэчлэл огт таалагдахгүй байгааг судалгаа харуулж байна. Гадаад бодлого нь ч таалагдахгүй байна. Тиймээс Обамаг сул дорой лидер хэмээн үзэж байна. Энэ зургаан жилийн хугацаанд Польш, Оростой харилцаа муудаж, Обама хамгийн ойрын хамтрагч Их Британи, Канадыг гомдоож орхилоо. Обама Канадад нефть экспортлох боломж олгохгүй гэсэндээ Мексикийн булан хүртэл нефть дамжуулах хоолой барихаас татгалзсан. Өөрөөр хэлбэл, Америкийн Ерөнхийлөгч бараг бүх холбоотонтойгаа харилцаагаа муутгаж амжлаа.

ОХУ 140 тэрбум доллар алдаж байна

Эдийн засгийн хориг арга хэмжээ болон нефтийн үнийн уналт Оросын сан хөмрөгт аймшигтай хохирол учруулах болов. ОХУ-ын Сангийн сайд Антон Силуановын мэдэгдэж буйгаар, жилийн алдагдал 140 тэрбум долларт (112.9 тэрбум евро) хүрч байгаа ажээ. АНУ болон Европын холбооны зүгээс Оросын эсрэг авсан эдийн засгийн хориг арга хэмжээ жилд 40 тэрбум долларын хохирол учруулж байна. Харин энэ онд 25-аас дээш хувиар унаад байгаа нефтийн үнийн уналтаас болж 90-100 тэрбум долларын алдагдал хүлээсэн хэмээн А.Силуанов ярилаа. Улмаар ОХУ-аас хөрөнгө, капитал их хэмжээгээр гарах болжээ. Гарч буй капиталын ихээхэн хувийг рублиэс гадаад валют руу шилжүүлж байгаа иргэдийн хадгаламж эзэлж байна.

Уурхайн ослоор 24 хүн амиа алдлаа

Хятадын Ляонин муж дахь нүүрсний уурхайд осол гарсны улмаас 24 уурхайчин амь үрэгдэж, 52 хүн гэмтэж бэртлээ хэмээн “Синхуа” агентлаг мэдээлэв. Уурхайн эзний мэдэгдэж буйгаар, 1.6 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болсны дараа уурхайд нуралт болж, гал гарчээ. Энэ үеэр уурхайн гүнд 89 хүн ажиллаж байсан аж. Аврах ажиллагаа дуусч, гэмтсэн хүмүүсийг эмнэлэгт хүргээд байна.

Жилд хэдэн мянган уурхайчин амиа алддаг Хятадын уурхай дэлхийд хамгийн аюултайд тооцогддог. Үүний өмнө аравдугаар сарын 25-нд томоохон осол гарчээ. Урумч хотын ойролцоох нүүрсний уурхайд дэлбэрэлт болж 16 хүн амь насаа алдсан байна.

12 сая сири хүнд тусламж хэрэгтэй байна

Сирийн 12.2 сая иргэнд хүмүүнлэгийн тусламж хэрэгтэй байна хэмээн НҮБ үзэж байна. Тус улс дахь иргэний дайн, хүчирхийллийн золиос болсон иргэд долдугаар сараас хойш 1.5 саяаар нэмэгджээ. Сирийн хүн амын дөрөвний гурав нь ядууралд нэрвэгдэж, хүүхдүүдийн сургууль завсардалт хоёр дахин нэмэгдэж, 3.2 сая хүн эх орноо орхин гадаад руу дүрвэжээ. Өөр 7.6 сая иргэн орон гэрээ орхин улс орон даяар бэдэрч явна.

Хонконгт 116 хүнийг баривчлав

Хонконгийн төвийн Монг Кок дүүрэгт жагсагч, цагдаа нарын хооронд шинэ мөргөлдөөн болжээ. Цагдаагийн газраас мэдэгдсэнээр, 116 идэвхтнийг баривчилсан байна. Хонконгийн эрх баригчид шүүхийн шийдвэрийн дагуу тус дүүрэг дахь хаалт саад, жагсагчдын майханг буулгасан аж. Энэ шийдвэрийг эсэргүүцсэн олон хүн гудамжинд жагсаж, цагдаа нарын эсрэг мөргөлдөөн үүсгэжээ. Хонконгийн  засаг захиргааны 2017 оны сонгуульд нэр дэвшигчийг Бээжингийн эрх баригчид батлана гэсэн шийдвэрийг Хонконгийн иргэд эсэргүүцэж байгаа юм. Жагсагчид Хятадын эрх баригчидтай шууд хэлэлцээ хийх шаардлага тавьж байна.

Балба дахь бөөрний наймаа

Эдийн засгийн гачигдалд орсон Кумар Будатоки нэг бөөрөө эрхтэн наймаалагчдад таван мянган доллараар заржээ. Тэрээр энэ мөнгөөр “асуудлаа шийднэ” хэмээн тооцоолж байсан ч эрүүл мэндээрээ сүйрч, нөгөө хүмүүс амласан мөнгөнийхээ багахан хэсгийг л өгчээ. Жижиг ферм, шавар урцаар дүүрсэн Балбын жижигхэн тосгон Хокше арваад жилийн өмнөөс хүний эрхтний хууль бус наймааны төв болон хувирсан юм. Дөрвөн мянган оршин суугчтай тэр тосгоны 121 хүн бөөрөө худалдаад байна хэмээн энэхүү зүй бус явдлын төлөө тэмцэж байгаа Кришна Накарми ярилаа. “Би гэр бүлдээ жаахан газар авч, амьдралаа сайжруулахын тулд бөөрөө худалдсан. Гэвч одоо надад ажил алга. Эрүүл мэнд минь муудлаа. Гэр бүлд минь ирээдүй алга” хэмээн хоёр хүүхэд, эхнэр, ээжийн хамт шавар тагзанд амьдардаг 37 настай Кумар өгүүлж байна.

Хүний эрхтний наймаа дэлхий даяар цэцэглэж, тэр тусмаа амьдаар нь сугалаад авчихаж болдог бөөрний хууль бус наймаа бүр ч их дэлгэрчээ. Хокше тосгонд бөөрний наймаачид ямар ч ял шийтгэлгүй, чөлөөтэй холхиж байлаа. Тосгоны бараг бүх иргэн бөөрөө наймаалсан ямар нэг хүнийг мэддэг. Хокше шиг эрхтний наймаа цэцэглэсэн өөр газар мэдэхгүй хэмээн Катмандугийн Бөөрний үндэсний төвийн эмч Риши Кафле өгүүлж байна. Хүний эрхтний наймаачид арваад жилийн өмнөөс Катмандугийн эргэн тойрны уулан дахь тосгон, суурингаар чөлөөтэй хэсэх болжээ. Хөдөөний иргэдийн олонх нь бичиг үсэггүй, бараг бүгд л нэг бөөрөө сугалаад өгөхөд бэлэн байдаг аж. Хокше тосгон аль хэдийнэ “Бөөрний банк” хэмээх хочтой болжээ. Нэг иргэний жилийн орлого нь 700-хан доллар байдаг Балба улсын эрхтэн хандивлагч нар олон мянган долларын амлалтад хууртан эд эрхтнээ арилжихад байна. Тэд мэс засалд орохын тулд Энэтхэгт очдог ба худалдагдсан эрхтэн нь олон шат дамжсаар баян өвчтөн дээр очдог ажээ.

Бөөрөө зарсан хүмүүс дараа нь хөлөндөө өвчтэй болж, ядарч, цусны даралт нь ихэсч, шээсний замын асуудалтай болдог. Нэг бөөртэй хүн эрүүл саруул амьдрах боломжтой ч энэ зөвхөн биеэ сайн арчилж, хоолны дэглэм барьж, архийг бага багаар хэрэглэхэд л хүчинтэй юм. Хокше тосгоны бөөрөө худалдсан хүмүүсээс судалгаа авахад эрүүл саруул хооллож, гам барьдаг хүн бараг байхгүй байсан аж. Зарим нь хэт их архи ууж, эрүүл мэнд нь бүр дордсон байв. Ихэнх нь хууль бусаар бөөрөө зарснаа мэдэгдэхгүйн тулд эмчид очихоос татгалздаг аж.

Будатоки арваад жилийн өмнө бөөрөө заржээ. “Хоёр бөөрний нэгийг нь авчихаж болдог гэж надад хэлсэн. Бөөр ямар хэрэгтэй, хэд хэрэгтэй байдгийг ч мэддэггүй байлаа. Эмч нар надтай тамил, хинду хэлээр яриад байсан. Би зөвхөн балба хэлээр ярьдаг. Хэлж, ярьж байгааг нь ойлгоо ч үгүй. Бичиг цаасыг нь ч ойлгоогүй гарын үсэг зурчихсан” хэмээн тэрээр өгүүлж байна. Балбад эрхтэн шилжүүлж суулгах мэс заслыг 2008 оноос хойш зөвшөөрөх болжээ.  Гэхдээ зөвхөн ойр дотны төрөл садандаа хандивлахыг зөвшөөрдөг аж. Кумар Будатокид таван мянган доллар амалж бөөрийг сугалж авсан ч 1000 доллар л өгчээ. Үлдсэнийг нь дараа нь өгнө гэсэн ч нэгэнт Балбад буцаад оччихсон байсан тул тэгээд сураг алдарчээ. “Мэс заслын дараа би сульдаж, юун мөнгө хөөцөлдөх манатай болсон. Надад зуучилсан тэр эрийг дахиж олж хараагүй” хэмээн Будатоки хэллээ. Тэрээр одоо олон цагаар ажиллаж, хүнд юм өргөж чадахаа больжээ. Эхнэр, дүү хоёр нь бас бөөрөө арилжиж орхисон байна. Одоо эхнэр нь фермдээ ажиллаж чадахаа больсон, замын хажууд төмс зарж суудаг болжээ. Бөөрөө авахуулсан дүү нь эхнэр, хүүхдээ тэжээж чадахаа болиод архинд оржээ.

Балбын Засгийн газраас хүний эрхтний наймааны эсрэг кампанит ажил өрнүүлж, цагдаагийн хяналт тавих болсноор дээрх үзэгдэл эрс багасах болов. Бөөрөө худалдах нь ямар эрсдэлтэй байдгийг хаалганаас хаалганд тайлбарлаж явдаг сайн дурынхан гарч ирсний ачаар сүүлийн найман сард ганц ч тохиолдол гараагүй аж. Гэтэл эрхтний наймаачид нэгэн сайн дурын ажилтныг ална тална, цогцсыг чинь гол руу хаяна хэмээн сүрдүүлсэн байна. Цагдаа нар сайн ажилласны эцэст арваад хууль бус наймаачинг баривчилж, гурвыг нь шүүхэд шилжүүлжээ.

Гэвч хүний эд эрхтний эрэлт хэрэгцээ байсаар байна. Энэтхэгийн мянга мянган өвчтөн, мөн Балбад олон хүн нэг бөөрний төлөө ихээхэн мөнгө төлөхөд бэлэн байгаа аж. 43 настай Жит Бахадур Бөөрний үндэсний төвд хоёр жил эмчлүүлж байна. Тэрээр сард 360 долларыг эмчилгээнд төлдөг бөгөөд хууль бус замаар ч хамаагүй бөөр худалдан авах хүсэлтэй. “Хууль ёсоор бөөр авна гэж хоёр жил хүлээлээ. Би тайван амьдрах боломжийг хүсч байна. Эмчилгээнд ийм их мөнгө зарцуулж байхаар бөөр худалдаж аваад суулгачихвал надад амар байна” хэмээн Бахадур ярилаа. 

Аш-Шабабыг гусвал гусаарай... Гантулга нэг мэдээ арын нүүрт авна гээд байсан

Роналдо Rolls Royce-оор гайхуулав

Жилийн 148 сая еврогийн орлоготой хөлбөмбөгч Криштиано Роналдо үнэтэй, чамин автомашин хөлөглөх дуртай. Тэрээр саяхан худалдаж авсан Rolls Royce Ghost төмөр хүлгээ бусдад “гайхуулжээ”. Дэлхийн хамгийн нэр хүндтэй брэнд гэггдэг энэ автомашин 350 мянган еврогийн үнэтэй. Роналдогийн гараашт дурын баян эр ч авч чадахааргүй McLaren MP4-12C, Ferrari 599 GTO гэсэн хоёр автомашин бий. Хөлбөмбөгийн “Реал Мадрид” клубээс цагт 1860 евро авдаг тамирчин ингэж тансаглахгүй бол өөр хэн тансаглах билээ. Реклам сурталчилгаанаас олж буй мөнгө нь ч “гэрлийн хурд”-аар нэмэгдэж, McLaren, Ferrari-гаас дутахааргүй “хурд”-тай болжээ.

Тэнгисийн хар чөтгөрийн зургийг авчээ

Монтерей усан сангийн судалгаа шинжилгээний хүрээлэн Тэнгисийн хар чөтгөр хэмээх загасны зураг, бичлэгийг анх удаа авч чадсан хэмээн баталж байна. Хагас ангайсан эрүү, ам, аймшгийн араа, соёотой энэ загас чухам далай, тэнгисийн чөтгөр нэрэндээ тохирсон гэлтэй. Хүрээлэнгийнхэн Doc Ricketts хэмээх усанд шумбагч төхөөрөмжөөрөө Тэнгисийн хар чөтгөрийн бичлэгийг хийсэн байна. Эл шумбагч олон төрлийн шинэ амьтан, шавьжийн зургийг авч чадсан бөгөөд Тэнгисийн хар чөтгөр ямар ч эргэлзээгүйгээр маш том нээлт, олдворт тооцогдож байна.

Экс Ерөнхий сайдыг авлигын хэргээр шүүнэ

Португалын шүүх экс Ерөнхий сайд Жозе Сократешийг шүүх хуралдаан хүртэл хорионд байлгах шийдвэр гаргалаа. 57 настай Сократешийг өнгөрсөн баасан гаригт баривчилсан юм. Түүнийг татвараас зайлсхийсэн, мөнгө угаасан, пүүс, компаниудыг “ивээлдээ авч” 20 сая евро хууль бусаар олж авсан хэрэгт буруутгаж байна.  

2005-2011 онд Португалын Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан Жозе Сократеш бүх буруутгалыг няцааж, шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэхээр зэхэж байна. Тэрээр гэм буруутай нь батлагдвал 21 хүртэл жилийн ял авч магадгүй юм.

Техасын их сургууль Г.Г.Маркесийн хувийн архивыг худалдаж авчээ

Нобелийн уран зохиолын шагналт, “Зуун жилийн ганцаардал” романыг зохиогч Габриель Гарсия Маркесийн хувийн архивыг АНУ-ын Остин хот дахь Техасын их сургууль худалдаж авчээ. Колумбын Соёлын сайд Мария Гарсес “Нэрт зохиолчийн архив худалдагдсан нь улс орны хувьд том гарз боллоо” хэмээн мэдэгдсэний дараа зохиолчийн ар гэрийнхэн “Маркесийн уран зохиолын өвийн талаар Колумбын эрх баригчдаас хэн ч хандаагүй” хэмээн хариу хэлжээ.

Г.Г.Маркесийн хувийн архив их зохиолчийн хагас зууны уран бүтээлийн өвийг хадгалж байна. Техасын их сургууль худалдаж авсан цуглуулгад “Зуун жилийн ганцаардал”, “Тахлын үеийн дурлал” болон бусад зохиолын эх бичмэл, хоёр мянаг орчим захидал, Маркесийн Нобелийн шагнал авахдаа хэлсэн үг, бичгийн машин, компьютер зэрэг байгаа юм. Мөн уг архивт эх ноорогууд, 40 орчим гэрэл зургийн цомог хадгалагдаж байна. Шидэт реализмийг үндэслэгч Габриель Гарсия Маркес энэ оны дөрөвдүгээр сард 87 насандаа өөд болжээ.   

Б.Обама Мерил Стрипт хайр сэтгэлээ илэрхийлэв

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Барак Обама Оскарын гурван удаагийн шагналт жүжигчин Мерил Стрипт Эрх чөлөөний одон гардуулах үеэрээ Холливудын жүжигчинд хайр сэтгэлээ илэрхийлжээ. “Би Мерил Стрипт хайртай гэдгээ олон нийтэд зарлаж байна. Үүнийг түүний нөхөр, миний эхнэр Мишель нар мэднэ” хэмээн Обама ярьжээ. “Түүнтэй зэрэгцэх агуу жүжигчин байхгүй” хэмээгээд Обама Стрипийг тэвэрч, хацар дээр нь үнсчээ.

Цагаан ордонд болсон ёслол дээр “Грэмми”-ийн 25 удаагийн шагналт дуучин Стиви Уондерт мөн Эрх чөлөөний одон гардуулав. Обама түүнийг хөгжмийн сод авъяастан гэж нэрлээд 10 настай байхдаа анхны хуримтлалын мөнгөөрөө Уондерийн пянзыг худалдан авч байснаа дурсан ярьжээ. Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит Эрх чөлөөний одонг телевизийн хөтлөгч Том Брокау, Чилийн зохиолч Исабель Альенде, жүжигчин Марло Томас, физикч Милдред Дросселгауз, эдийн засагч Роберт Солоу, хөгжмийн зохиолч Стивен Сондхайм зэрэг 17 хүнд гардуулсан байна. Мөн 1989 онд нас барсан бүжигчин Алвина Эйлид нөхөн олгожээ. “АНУ-ыг улам хүчтэй, ухаантай, хүнлэг, сайхан болгосон хүмүүст энэ шагнал очдог. Тэд дэлхийг хүчтэй болгохыг хэрээр бид бүгдийг ч хүчтэй болгож байдаг” хэмээн Б.Обама онцоллоо. 

Афган эмэгтэй 25 талибыг устгажээ

Афганистаны баруун хэсгийн Фарах мужид нэгэн эмэгтэй хүүгийнх нь аминд хүрсэн “Талибан” хөдөлгөөний 25 дайчныг буудаж устгалаа хэмээн “РИА Новости” агентлаг мэдээлэв. Эмэгтэйн хүү цагдаагийн отрядад алба хааж байсан бөгөөд шалган нэвтрүүлэх цэг дээр талиб босогчдод ээжийнхээ нүдэн дээр алуулсан ажээ. Хүүгээ буудуулан амиа алдахыг харсан эмэгтэй охин болон хүүгийн эхнэрийн хамт шалган нэвтрүүлэх цэг дээр байсан зэвсгийг авч талибуудын эсрэг гал нээсэн байна. Долоон цаг үргэлжилсэн тулааны үр дүнд 25 талибыг устгаж, дахин тавыг шархдуулжээ. Афганистаны Дотоод хэргийн яамны төлөөлөгч Седик “Эмэгтэйчүүд талибуудын эсрэг зэвсэглэн дайрсан нь “Талибан” хөдөлгөөний эсрэг олон нийтийн бослогын билэгдэл боллоо” хэмээн ярьжээ. Харин террорист байгууллагынхан энэ хэрэг явдалд ямар нэг тайлбар өгсөнгүй.

Афганистан дахь Олон улсын цэргийн хүчин тус улсыг орхин гарч байгаагийн ар хударгаар талибууд ихээхэн идэвхжиж, нэр нөлөөгөө тэлсээр байна. АНУ болон НАТО-гийн холбоотны 139 мянган цэрэг Афганистаныг орхин гарсны дараа 2015 оны эхээр тус улсад гадаадын 12 мянган цэрэг үлдэж үүрэг гүйцэтгэх юм. Тэдгээрийн арван мянга нь АНУ-ын, хоёр мянга нь НАТО-гийн холбоотны цэрэг байх ажээ. Тэд байлдааны бус үүрэг гүйцэтгэх юм. Америк, НАТО-гийн цэргүүд өөрсдийгээ хамгаалж болох ч, Афганы армийн хамтаар дайн, байлдааны ажиллагаанд оролцохгүй.

Өнгөрч буй он Афганистаны хувьд хамгийн хөнөөлтэй, хохиролтой он болж байна. 2013 онд тус улсад халдлага, дэлбэрэлтийн улмаас гурван мянга гаруй хүн амиа алджээ. 2015 онд Афганд үүрэг гүйцэтгэх цэргүүд хэзээ болтол тэндээ үлдэх нь тодорхойгүй байна. АНУ-ын зарим албаны хүмүүс мэдэгдэж буйгаар, 2016 оны сүүлч гэхэд Афганистанд зөвхөн Элчин сайдын яамны ауюлгүй байдлыг хамгаалах цөөхөн хэдэн америк цэрэг үлдэх ажээ. 

“Аш-Шабаб”-ын 100 гаруй босогчийг устгалаа

Кенийн цэргийнхэн тусгай ажиллагаа явуулж өнгөрсөн бямба гаригт автобус руу довтолсон “Аш-Шабаб” террорист бүлгийн 100 гаруй босогчийг устгажээ. Энэ тухай Кенийн дэд ерөнхийлөгч Уильям Руто мэдэгдлээ. Кенийн армийн цэргүүд Сомали дахь босогчдын бэлтгэлийн баазыг устгаж, ихээхэн хэмжээний зэр зэвсэг олзолсон байна. Өнгөрсөн бямба гаригт Кенийн хойд хэсэгт босогчид автобус зогсоож, лал шашинтан бус 28 зорчигчийг буудаж алжээ. Сомалийн “Аш-Шабаб” бүлэг Кенид нэг бус удаа халдлага үйлдэж байна. 2011 онд Кенийн эрх баригчид лалын босогчидтой тэмцэхийн тулд Сомали руу цэргээ илгээсний дараа “Аш-Шабаб” бүлэг хорсож, ийнхүү өс хонзон авах болжээ.

Афганистанд томоохон халдлага болжээ

“Афганистанд волейболын тэмцээн дээр болсон халдлага нь дэлхий даяар энх тайвныг бэхжүүлэхэд чиглэгддэг спортын эсрэг чиглэсэн халдлага байлаа” хэмээн Олон улсын олимпийн хорооны тэргүүн Томас Бах мэдэгдэв. Афганы зүүн өмнөд хэсгийн Пактик мужид волейболын тэмцээн болж байхад амиа золиослогч этгээд бөмбөг дэлбэлсэн юм. Халдлагын улмаас 50 хүн амиа алдаж, 60 орчим хүн гэмтэж бэртжээ.

Афганистаны парламент НАТО болон АНУ-ын 12 мянган цэргийг нутаг дэвсгэр дээрээ үлдээх шийдвэр гаргасны дараахан дээрх халдлага болсон байна. Эдгээр цэрэг Афганы аюулгүйн албаны ажилтнуудыг сургаж, зөвлөгөө өгөх ажээ.

Украины Аюулгүйн албаны ажилтнуудыг Оросын тагнуул гэв

Украины Аюулгүйн албаны ажилтнуудын 70 хувь нь Оросын нууц тагнуул, туршуул хэмээн “Петра Порошенкогийн эвсэл” намаас ардын депутатад нэр дэвшигч Юрий Стець ярьжээ. Тэрээр Украины Аюулгүйн албыг Януковичээс өвлөгдсөн тэр загвар, бүтцээрээ үлдсэн хэмээн үзэж байна. Украины Ерөнхийлөгч Петр Порошенко хэд хоногийн өмнө Украины Аюулгүйн албаны Черкасс, Волынск муж дахь салбарын тэргүүнийг огцруулжээ. 2014 оны хоёрдугаар сараас хойш Украины Аюулгүйн албанаас 40 орчим удирдагч, 2500 ажилтныг халсан байна.

АНУ-ын цэрэг Польш, Балтийн орнуудад үлдэнэ

АНУ-ын цэрэг 2015 онд Польш болон Балтийн орнуудад үлдэхээр боллоо хэмээн France-Presse агентлаг уламжлав. Энэ тухай АНУ-ын хуурай замын хүчний Европ дахь командлагч Бен Хожесс Литвад айлчлах үеэрээ мэдэгдсэн байна. Түүний баталж буйгаар, Америкийн цэрэг НАТО-гийн холбоотнуудын аюулгүй байдлыг сахиж, Оросын болзошгүй түрэмгийлэлд бэлэн байхыг тулд Польш, Латви, Литва, Эстонийн газар нутаг дээр байрлах аж. АНУ-ын засаг захиргаа энэ оны дөрөвдүгээр сард Польш болон Балтийн орнуудад 600 гаруй цэргээ илгээсэн юм. Орос-Украины харилцаа муудсан тул НАТО-гийн холбоотнуудаа дэмжих гэж ийм арга хэмжээ авсан байна.

Б.Обама: Хиллари Клинтон сайн Ерөнхийлөгч байж чадна

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Барак Обама Төрийн нарийн бичгийн дарга асан Хиллари Клинтоныг 2016 оны төрийн тэргүүний сонгуульд Ардчилсан намаас нэр дэвших гол хүний нэгээр зарлав. “Хиллари Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөхөөр шийдвэл хүчтэй өрсөлдөгч байж чадна. Тэр сайн Ерөнхийлөгч болно гэж бодож байна” хэмээн Б.Обама хэлжээ. Цагаан ордны эзэн Х.Клинтонтой байнгын харилцаа холбоотой байгаагаа онцлон тэмдэглэсэн байна. “Миний замлгамжлагчаар Ардчилсан намын хүн тодроосой гэж хүсч байна. Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн Ардчилсан намын нэр дэвшигч амжилт олохын тулд би өөрөөс хамаарах бүхнийг хийх болно” хэмээн Барак Обама ярилаа. 

Хамгийн өндөр Буддагийн төлөөх уралдаан

Эдийн засгийн өсөлтдөө дулдуйдсан Азийн орнууд тэнгэр гижигдсэн барилгуудаас авахуулаад нисэх буудал, дүүжин гүүр, өндөр хурдтай галт тэрэг, худалдааны төв, олон нийтийн талбайгаар өрсөлдөж байна. Энэ өрсөлдөөн явсаар хэн хамгийн өндөр Будда босгох вэ гэсэн тулааны талбар руу шилжжээ.

2008 онд Хятадын Хэнань мужийн Жоакун хотод 20 метр өндөр суурин дээр 153 метр өндөр Вайрочана Буддаг босгосон нь дэлхийд хамгийн өндөрт тооцогдож байна. Үүний өмнө 1993 онд Японы Ушики хотод бүтээсэн 120 метр өндөр Амитаба Буддагийн хөшөө хамгийн өндөрт тооцогдож байсан билээ. 2008 онд мөн Мьянма улсын Монива хотод 116 метр өндөр Буддагийн хөшөө босгосон юм. Хятадын Хайнань арал дээр эмэгтэй төрхөөрөө өршөөл нигүүлслийн бурхан гэгддэг 108 метр өндөр Бодисатва бурхны хөшөөг босгосон нь жуулчдын нүдийг хужирлах болжээ. Материаллаг ертөнцөөс татгалзаж байсан Сидхарта Гаутама Шакъяамуни (Буддын шашныг үндэслэгч)-ийн дүр төрхийг хүрлээр цутгаж, тэр ч бүү хэл алтан хөөмлөөр бүтээх уралдаан дэлхийд өрнөж буй нь түүний хүсэл зоригийн эсрэг зүйл гэлтэй.

Хятадын Жиужиан хотод байдаг Донлин сүмийн Амитаба Буддаг бүтээхдээ 48 кг алт оруулжээ. Лушан уулын хормойд байдаг “Цаглашгүй их гэрэл”-ийг билэгдсэн 80 метр өндөр гэрлэн багана дор байдаг энэ хөшөөний өндөр 48 метр. China Daily сонины мэдээлснээр, уг Буддаг гадаад, дотоодоос хандивласан 129 сая еврогоор босгожээ. Буддагийн аварга том хөшөө нь эдийн засгийн хөгжлийг харуулаад зогсохгүй, аялагч жуулчдыг татах нэг хөшүүрэг болж өгдөг байна. “Манай муж жилд арван сая дотоодын жуулчин хүлээж авдаг. Харамсалтай нь гадаад жуулчин цөөхөн байна. Гадаад жуулчдыг татах том бүтээл, хөшөө дурсгал хэрэгтэй байна” хэмээн мужийн дэд захирагч Гу Фэн ярилаа. 2007 онд Хятадад эзэн хаан Ян, Хуан нарын 106 метр өндөр хөшөөг сийлэн босгосон нь дэлхийд өндрөөрөө зургаад орж байна. 1991 онд Японы Сэндай хотод 100 метр өндөр Буддагийн цагаан хөшөөг бүтээжээ. Тэгвэл үүнтэй барьцсан мэт Хятадын Хунань мужийн Чанша хотод мөн л 100 метр өндөр Буддагийн хүрэл хөшөө босгосон байна.

Москва хотод байдаг Оросын I Петр хааны 96 метр өндөр хөшөө, Тайландын Анг Тонг мужийн Ват Муанг сүм дахь суумал Будда (92 метр өндөр) дэлхийд эхний аравт орж байгаа аж. Цаашилбал, Японы Хоккайдо арал дээрх 88 метр Будда, Хятадын Вуши хот дахь 87 метр өндөр Будда араас нь жагсана.

Хятад, Япон, Тайланд, Тайвань, Вьетнамд 30 орчим аварга Буддагийн хөшөө сүндэрлэж, өрнөдийн аварга хөшөө, байгууламжуудаас ч дутахааргүй нэр хүндтэй болж байгаа аж. Нью-Йоркийн Эрх чөлөөний хөшөө ердөө л 46 метр өндөр билээ. Рио-де-Жанейро дахь алдарт Аврагч Христийн хөшөө мөн л ийм өндөртэй байдаг нь Ази дахь Будда нарын дэргэд одой хүмүүс гэлтэй.

Усны үхэр 12 сурагчийн аминд хүрчээ

Нигери улсад усны үхэр гол дотор явж байсан завь руу довтолж долоон охин, таван хөвгүүний аминд хүрлээ хэмээн France Presse агентлаг уламжлав. Завин дээр нийт 18 хүн явж байсны ихэнх нь голын нөгөө эрэг дэх сургууль руугаа явж байсан 12-13 насны хүүхэд байсан аж. Усны үхэр завь руу дайрч онхолдуулсан байна. Хүний аминд хүрсэн усны үхрийг олж устгахаар болов. Зулзагатайгаа байгаа усны үхэр ихээхэн түрэмгий байдаг. Бусад тохиолдолд энэ амьтан хүн рүү дайрах нь ховор байдаг ажээ.

Чехүүд шар айргийн талх мэт хэрэглэдэг

Euromonitor International фирм шар айргийг хамгийн их хэрэглэдэг улс үндэстнийг тодруулжээ. Дундаж иргэн нь жилд хэдэн литр шар айраг уудгийг жагсаалтаар үзүүүлэв. Чехүүд шар айргийг талх мэт хэрэглэдгээрээ нэгдүгээрт байрт “дархан” бичигдэж байна.  

1. Чех: 143 литр (нэг жилд)

2. Герман: 110 литр

3. Австри: 108 литр

4. Эстони: 104 литр

5. Польш: 100 литр

6. Ирланд: 93 литр

7. Румын: 90 литр

8. Литва: 89 литр

9. Хорват: 82 литр

10. Бельги: 81 литр

Египетийн экс Ерөнхийлөгчид дээд ял оноохыг шаарджээ

Египетийн Ерөнхий прокурорын газар экс Ерөнхийлөгч Мухаммед Мурси болон тагнуулын хэргээр буруутгагдаж буй “Лалын ахан дүүс” хөдөлгөөний 35 лидерт цаазаар авах ял оноохыг шаардлаа. Шүүх хуралдаан дээр эцсийн үгийг хэлсэн прокурор “Мурси болон түүний туслахууд нууц бичиг, баримтыг гадаадын тусгай албад, тэр тусмаа Ираны тагнуулын албанд дамжуулж өгсөн. Мөн Мурси, түүний “Лалын ахан дүүс” хөдөлгөөн дахь хамсаатнууд улс орныг тогтворгүй болгохын тулд Палестины “Хамас” бүлэгтэй хамтран ажилласан” хэмээн мэдэгджээ.

М.Мурси шүүхийн хууль ёсны эрхийг үл хүлээн зөвшөөрч арваннэгдүгээр сарын 26-нд болох дараагийн шүүх хуралд өөрийгөө хамгаалах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн байна. 2013 оны долдугаар сард цэргийн эргэлтээр төрийн тэргүүний эрх мэдлээсээ зайлуулагдсан Мурси эдүгээ хорионд байгаа юм. Түүнийг тагнуул хийсэн, террористуудтай хамтран ажилласан, мөн цагдаа, цэргүүдийн аминд хүрсэн хэрэгт буруутгаж байна.

Burger King Германд 89 ресторанаа хаажээ

Хурдан хоолны сүлжээгээр McDonald's-ийн дараа ордог Burger King Герман дахь 89 салбараа хаажээ. Эрүүл ахуйн хэм хэмжээг олон удаа зөрчсөн нь ийнхүү хаагдах шалтгаан болсон байна. Германд Burger King-ийн 700 орчим салбар байдаг ажээ. Хаагдсан салбарууд нь бүгд Yi-Ko компанид франчайзингийн гэрээгээр харъяалагдаж байсан бөгөөд Burger King тус компанитай гэрээгээ цуцлах шийдвэр гаргажээ.

Хаагдсан салбаруудад нийтдээ гурван мянган хүн ажиллаж байжээ. Burger King нь хачиртай талхны худалдаагаар дэлхийд хоёрт ордог. Дэлхийн 86 оронд Burger King-ийн 13 мянган ресторан ажиллаж байна.

Каталоны лидерийн эсрэг эрүүгийн хэрэг үүсгэнэ

Испанийн прокурорын газар тусгаар тогтнолын талаарх зөвшөөрөгдөөгүй бүх нийтийн санал асуулгыг дэмжсэн Каталон мужийн тэргүүн Артур Масын эсрэг эрүүгийн хэрэг үүсгэхээр зэхэж байна. Билэгдлийн чанартай болсон санал асуулгад мужийн хоёр сая оршин суугч оролцож, 80 хувь нь Испаниас салан тусгаарлахыг дэмжсэн юм. Гэвч Испанийн Үндсэн хуулийн шүүх энэ санал асуулгыг цуцлахыг Каталоны эрх баригчдад даалгасан тогтоол гаргасан билээ. Үндсэн хуулийн шийдвэрийг үл тоож санал асуулгыг дэмжсэн мужийн захирагч А.Мас шүүхэд шилжиж магадгүй байна.